» » Van Brussel naar Karema Geschiedenis eener Belgische Kolonie in Midden-Afrika

Van Brussel naar Karema Geschiedenis eener Belgische Kolonie in Midden-Afrika

Van Brussel naar Karema
Geschiedenis eener Belgische Kolonie in Midden-Afrika
Category:
Title: Van Brussel naar Karema Geschiedenis eener Belgische Kolonie in Midden-Afrika
Release Date: 2018-09-23
Type book: Text
Copyright Status: Public domain in the USA.
Date added: 27 March 2019
Count views: 32
Read book
1 2 3 4 5 6 7 8 9
[Inhoud]

VAN BRUSSEL NAAR KAREMA

GESCHIEDENIS EENER BELGISCHE KOLONIE INMIDDEN-AFRIKA [2]

[Inhoud]

Brussel. — Drukkerij van J.Lebègue en Co, 2, Plichtgang. [3]

NATIONALE VERZAMELING
VAN BRUSSEL
NAAR KAREMA
GESCHIEDENIS EENER BELGISCHE KOLONIE
IN MIDDEN-AFRIKA
BRUSSEL
BOEKHANDEL VAN J. LEBÈGUE EN Co.
46, MAGDALENASTRAAT, 46

[5]

[Inhoud]

OPGEDRAGEN

AAN

Mevrouw Ernest Cambier [6]

[Inhoud]

VOORREDE

Welk aandeel hebben de Belgen genomen in de ontdekkingder wereld?

Wanneer men de lijst naziet van de stoute baanbrekers, die, van hetOosten naar het Westen, van den pool tot den evenaar, land en zeedoorkruist hebben, van jaar tot jaar het gebied van het onbekendeinkrimpende, dan ontmoet men heele scharen van Engelschen enNederlanders, Spanjaards en Portugeezen, Duitschers en Franschen; menvindt er ook namen tusschen van Italianen, Zweden, Russen,Oostenrijkers, Zwitsers, maar van Belgen … geenenenkelen!

Het is zoo erg, dat de heer Goblet d’Alviella, toen hijvóor eenige jaren de vaderlandsche geschiedenis der reizen,ontdekkingen en uitwijkingen schreef, zich verplicht zag, zijneverhandeling te beginnen met de volgende bekentenis, vol bitterescherts: «Het is wel eenigszins vernederend, in een werk over deaardrijkskundige ontdekkingen van Belgische [8]reizigers,te moeten aantoonen, dat zij er nooit eene gedaan hebben.»

Indien de reis, waarvan dit boekje het doel, den weg en den uitslagwil vertellen, uit het oogpunt der eigenlijk gezegde ontdekkingeneveneens geene geruchtmakende gevolgen heeft opgeleverd, zij had tenminste de verdienste—en die is niet gering—van te bewijzen,dat er in België zekeren dag een burger is opgestaan—deeerste van allen—die zijn land heeft trachten los te rukken uitde schandelijke onverschilligheid voor hetgeen buiten zijne engegrenzen gebeurt, en dat er ook mannen gevonden werden, die het harthadden hem te ondersteunen in zijne stoute plannen. [10]

Leopold II. Koning der Belgen en Souverein van den Congo vrijstaat.

Leopold II. Koning derBelgen en Souverein van den Congo vrijstaat.

[11]

[Inhoud]

VAN BRUSSEL NAAR KAREMA

I

De internationale Afrikaansche Vereeniging

In de maand September 1876 stichtte koning Leopold IIde Internationale Afrikaansche Vereeniging.

Onder koninklijke voorzitterschap vergaderde in het paleis vanBrussel eene aardrijkskundige conferentie, waaraan gehouden hadden deelte nemen, beroemde reizigers, zooals de heeren: Nachtigal,Schweinfurth, Cameron, Rohlfs, Grant, Duveyrier; geleerdeaardrijkskundigen, zooals de heeren: de Richthofen, de Hochstetter, deSemenon, d’Abbadie; politieke beroemdheden, gelijk de heerenBartle Frère, Emile de Laveleye, Negri, enz.

Deze conferentie, waarbij de zes groote Europeesche [12]mogendheden en België vertegenwoordigd waren,had voor doel de bespreking van de zoo buitengewoon belangrijke kwestievan de uitbating en beschaving van Afrika, zijnen tegenwoordigentoestand vast te stellen en de uitslagen, tot hiertoe bekomen;nauwkeurig te bepalen wat er nog te doen bleef om de duisterheid tedoorboren, welke de centrale streken omgeeft, er de voordeelen van teverkennen, welke onmetelijk schijnen, er de schatten onzer beschavingin te storten, en eindelijk, den slavenhandel te dwarsboomen en af teschaffen.

De bespreking werd gedurende drie dagen voortgezet.

De besluiten en verklaringen, door de vergadering vóor hetuiteengaan gestemd, vatten het werk samen en dienen er tot programmavan.

Ziehier de bijzonderste punten.


De conferencie beperkte het deel van Afrika, hetwelk zij zichvoorstelde te onderzoeken, tusschen de grens van den EgyptischenSoedan, ten Noorden, en de kom van de Zambezia, ten Zuiden.

Deze onmetelijke streek, waar Nijl en Zambezia hunnen oorsprongnemen, welke de reusachtige Congostroom bijna in hare volle breedtedoorsnijdt, waar de groote equatoriale meren verspreid liggen, isdegene, welke men sedertdien meer in ’t bijzonder aanduidt metden naam van Centraal Afrika. [13]

Het is eigenlijk eene nieuwe wereld, die niet minder dan zevenmaalde oppervlakte van Frankrijk meet en, onder de parallel van Zanzibar,eene breedte heeft van ongeveer drijduizend kilometers of zeshonderdmijlen, hetgeen overeenkomt met den afstand, tusschen Brussel enConstantinopel.

Er werd besloten, dat men door dit onmetelijk grondgebied zoutrachten wegen te openen, onmisbaar voor het invoeren der beschaving inhet binnenland, en dat er langsheen deze banen wetenschappelijke engastvrije standplaatsen zouden worden gevestigd.

Hunne wetenschappelijke zending zou bestaan: in sterre- enweêrkundige waarnemingen; in het aanleggen van verzamelingen vanaard-,plant- en dierkunde; in het opmaken van de kaart der omstreken; in hetopstellen van een blad, hetwelk al de gebeurtenissen zou meedeelen,waard om vermeld te worden.

Hunne gastvrijheid zou zich openbaren in het opnemen van allereizigers, die, met een menschlievend, godsdienstig, handels- ofnijverheidsdoel, het onderzoeken van een deel van Afrika’svastland zouden ondernomen hebben; hen te voorzien, tegen deninkoopprijs daar ter plaats, van tuigen, mondbehoeften, koopwaren,zoowel als van gidsen en tolken; hen in te lichten over de beste wegenen hunne briefwisseling te bezorgen. [14]

De Kaai van Zanzibar.

De Kaai van Zanzibar.

[15]

In eene tweede vergadering, welke plaatsgreep te Brussel, op 20 Juni1877, werd er beslist, dat de handelsweg, die van de kust van Zanzibarnaar het meer Tanganika voert, zou gekozen worden als bazis van deeerste ondernemingen, en dat eene eerste standplaats zou gevestigdworden in den omtrek van ’t meer.

Van de verschillige nationale comiteiten, waaruit de AfrikaanscheVereeniging is samengesteld, was het Belgisch comiteit het eenige, datlang genoeg bestond om eene werkdadige rol te spelen, en daarom werdhet natuurlijk aangewezen om den eersten tocht in te richten en deeerste standplaats in het leven te roepen.

De uitvoering volgde de beslissing op den voet, zooals wij zullenzien in de volgende hoofdstukken. [16]

[Inhoud]

II

De Weg op Zanzibar

Vastgesteld in de maand Juni 1877, was de eersteexpeditie van de Internationale Afrikaansche Vereeniging gereed omBelgië te verlaten in de maand October daaropvolgende.

Zij bestond uit de heeren Crespel, kapitein bij het 2delinieregiment, Cambier, luitenant bij het achtste, en Maes, doctor inde natuurlijke wetenschappen. De heer kapitein Marna van hetOostenrijksch leger, gekend wegens verschillige onderzoekingen in dekom van den Nijl, vergezelde de reizigers.

Het vertrek vond plaats op 15 October.

Daar de Union Mail steam ship Company vanSouthampton aan de Vereeniging het kosteloos vervoer der expeditie welhad willen aanbieden, zoo nam deze den weg langs den Atlantischenoceaan.

Dit is de langste en kostelijkste baan.

Brussel staat in spoedige verbinding met de oostkust van Afrikalangs den weg op Brindisi; de [17]«malle desIndes» langs het Suezkanaal en de Roode Zee tot aan Aden;eindelijk de stoombooten van de British India Companyvan deze stad naar Zanzibar. De reis vordert een twintigtal dagen enkost ongeveer 2.500 frank per persoon.

Engeland heeft zooeven dit verkeer vervolledigd door het leggen vaneen telegrafischen kabel, verbindende, langsheen de kust, zijnebezittingen van Zuid-Afrika met Aden en bijgevolg met Europa enIndië. De lijn is geopend sedert twee jaar. De depechen vanBrussel naar Zanzibar zijn op hunne bestemming in drij uren, langsParijs, Marseille, Malta, Suez en Aden. De prijs is 9,35 frank perwoord. De lijn is ingehuldigd geworden door gelukwenschen, gericht totkoning Leopold II door sultan Saïd-Bargash.

Eene eigenaardigheid: de telegrammen komen dikwijls te Brussel aanvoor het uur hunner afzending; immers, het is middag te Zanzibar,wanneer het nog maar negen uren te Brussel is.


Vertrokken den 18den October van Southampton aan boordvan den stoomboot de Donau, landde de expeditie slechts den12den December te Zanzibar aan, na binnengeloopen te zijn teKaapstad, Algoa Bay, Port-Elisabeth, Natal en Mozambika.

Stanley.

Stanley.

Zij werden er ontvangen door M. Greffulbe, vertegenwoordiger van hetbelangrijk huis Roux, de [19]Freissinet en Cie vanMarseille, hetwelk een kantoor heeft te Zanzibar, en ontmoetten erHenry Stanley, die op hun eiland terugbracht de trouwe dienaars, welkehem vergezeld hadden op zijnen prachtigen overtocht van het vasteland.De beroemde ontdekkingsreiziger gaf nuttigen raad aan onze reizigersover de te volgen gedragslijn, ten einde zich het welgelukken hunnerreis te verzekeren. [20]

[Inhoud]

III

Zanzibar

Het sultanaat Zanzibar is een Staat van zeer jongendatum.

In 1856 stierf de Arabische sultan, die sedert een vijftigtal jarenonder eenen zelfden schepter hield vereenigd Mascate, op de golf vanOman in Azië, en Zanzibar, op de oostkust van Afrika; twee zijnerzonen verdeelden onder elkander zijne Staten: Souhouaini werd sultanvan Mascate, en Medjid, sultan van Zanzibar.

Deze laatste stierf op zijne beurt in 1870, en zijn broeder Bargaschvolgde hem op. Hij voert het bewind sedert dit tijdstip.

Het is nog een jonge man met een open gelaat en een vriendelijkvoorkomen. Zijne heerschappij strekt zich bij name uit over dekuststreek en tot in het hart van het vasteland, Maar feitelijk looptzij uit op niets bij de negerstammen van ’t binnenland en zelfsbij de inboorlingen langsheen de zee; enkel de [21]Arabische centrums, zooals Tabora, Oujiji enNyangoué, erkennen haar.


De sultan van Zanzibar bezit eene vloot van vijf stoomschepen en eenleger op zijn Europeesch; het wordt gevormd door de jongelingen van hetland, die er dienst in nemen als vrijwilligers. Deze soldaten zijn goedgewapend en hunne roode uniform geeft in ’t oog.

«Het moeilijke van de zaak is geweest,» zegde eenBelgisch reiziger, de heer Ad. Burdo, «deze krijgslieden over tehalen om hunne voeten van schoeisels te voorzien: zij wilden hunneschoenen wel dragen om ’t even waar, maar aan hunne voeten nooit.Men is er eindelijk in geslaagd, dezen weerzin te overwinnen; evenwelzijn de oefeningen niet zoodra geëindigd, of de eerste zorg dersoldaten is, zich van hun schoeisel te ontmaken, en dan krijgt men hetvreemd schouwspel te zien van militairen in groot tenue, die barrevoetshuiswaarts trekken, hunne laarzen in de hand of aan den loop van hungeweer gehangen.»


De stad Zanzibar is gelegen op de westkust van het eiland vandenzelfden naam en op eenige uren varens van de kust van hetAfrikaansch vasteland.

Hare bevolking, die, zoowat tien jaar geleden, slechts eentwintigtal duizend inwoners telde, stijgt [22]tegenwoordig tot omtrentde honderdduizend. De Europeesche kolonie bestaat bijna uitsluitend uitde diplomatische agenten der groote westelijke mogendheden, benevenshet personeel der kantoren, gesticht door eenige handelshuizen. Zijtelt een honderdtal vertegenwoordigers.


De handel is op dit eiland heel en gansch in handen van rijke Arabenen Hindoes. Deze laatste hebben zich spoedig meestergemaakt, tennadeele van de oude overwinnaars, van den handel met de inboorlingenvan ’t binnenland en de kust. Het zijn zij, die thans in ’tgroot aan de Europeesche huizen de producten voortverkoopen, welke zijzich in ’t klein hebben aangeschaft. Die producten bestaanvoornamelijk uit ivoor, kopalhars, kruidnagels, kokosnoten, sesamzaad,verfmos, caoutchouc, huiden, enz.

Terwijl de Europeesche, Indiaansche en Arabische bevolking hetzuidelijk deel der stad beslaat, dat, hetwelk zich uitstrekt langs dekaaien en uit hooge en zware vierkante huizen in metselwerk bestaat,bewoont de zwarte inlandsche bevolking de voorstad, welke van deeigenlijke stad gescheiden is door een diep meertje.

De hutten van dit kwartier zijn tamelijk ellendig; het zijnrechthoeken in vlechtwerk, bestreken met klei; de daken, inkokosbladeren, zijn dubbel en [23]vormen rond de hutten eene soort vanoverdekte galerij, waar de bewoners zich overdag ophouden

1 2 3 4 5 6 7 8 9
Comments (0)
Free online library ideabooks.net