Ĉe la koro de la tero

Ĉe la koro de la tero
Title: Ĉe la koro de la tero
Release Date: 2007-03-12
Type book: Text
Copyright Status: Copyrighted. Read the copyright notice inside this book for details.
Date added: 25 March 2019
Count views: 4
Read book
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 22

Edgar Rice Burroughs

Ĉe la koro de la Tero

Tradukita de Gary Mickle

Originala anglalingva titolo: At the Earth’s Core.

Traduko kopirajtita 2001 de Gary Mickle.

Ĉi tiu elektronika teksto estas nur por privata uzo. Oni ne rajtasrepublikigi ĝin profitcele en presita aŭ alia formo sen la eksplicitakonsento de la kopirajto-posedanto. Permespetojn oni adresu al: Gary Mickle,Brüsseler Str. 6, DE-13353 Berlin, Germanio aŭ gmickle@nexgo.de.

Translation Copyright 2001 by Gary Mickle.

This Etext is for private use only. No republication for profit in print orother media may be made without the express consent of the Copyright Holder.Requests for permission should be addressed to: Gary Mickle, Brüsseler Str.6, DE-13353 Berlin, Germany or gmickle@nexgo.de.

Enhavo

Noto de la tradukanto
Antaŭparolo
1. Al la Eternaj Fajroj
2. Stranga Mondo
3. Novaj Mastroj
4. Dian la Bela
5. Sklavoj
6. Komenco de Hororo
7. Liberiĝo
8. La Templo de la Maharoj
9. La Vizaĝo de la Morto
10. En Futra Denove
11. Kvar Mortaj Maharoj
12. Postĉaso
13. La Ruzulo
14. En la Ĝardeno Edena
15. Reiro al la Tero

Noto de la tradukanto

Ĉi tiu Interreta eldono estas reviziita versio de la traduko, kiudisponeblis rete ekde 2001. La antaŭa teksto estis nur partereviziita Esperanta traduko en tiu stato de relativa kompletiĝo,kiun ĝi atingis ĝis 1997. Partoj de la teksto estis lingve kajstile mankohavaj.

Mi komencis mian tradukon de ĉi tiu romano (kiu eldoniĝis unuafojeanglalingve en 1922) en 1968, eklerninte Esperanton du jarojnantaŭe. Tuj komence, mi intencis nur ekzerci la lingvon. La decidotraduki ĝuste ĉi tiun tekston estis la frukto de maksimumekvinminuta pripensado. Nur post iometa progreso mi iĝis pli kaj pliambicia kaj finfine persistis ĝis la fino.

Tiam mi flankenmetis la manuskripton, kaj ĝi ripozis sur mialibrobreto 25 jarojn. Aĉetinte komputilon antaŭ jaroj, mi rememorisĝian ekziston kaj pripensis, ke ĝi povus interesi kelkajn homojn,do mi retajpis la tuton sen ĝeni min per duma korektado aŭreviziado. Iom poste mi tamen zorge reviziis kelkajn partojn, sedtute ne ĉion. Sed nun mi faris la plenan revizian laboron, por kiumi ne havis sufiĉe da tempo antaŭ kelkaj jaroj.

La romano povus tre plaĉi al tiuj, kiuj ŝatas rapidmovajnaventurrakontojn sen ĝisnubaj literaturaj pretendoj, tipaj por tiuĝenro de frutempa sciencfikcio. Ankaŭ Esperanto-komencantoj povusŝati ĝin pro ĝuste tiuj kvalitoj.

Edgar Rice Burroughs kaj la Pelucidaro-serio

La nomo de Edgar Rice Burroughs (1875-1950) estas malpli konata oltiu de la plej fama figuro de lia literatura kreado, Tarzan, larolulo de granda romanserio, poste de filmaj kaj komiksaj adaptoj.Liaj tri aliaj grandaj romanserioj estas la marsa, la venusa kaj lapelucidara. Ĉe la koro de la Tero estas la unua romano de lapelucidara serio. Lia verkaro sumiĝis je 68 romantitoloj.

Burroughs naskiĝis en riĉa familio en Ĉikago kaj trapasismallongan armean karieron. Geedziĝinte en 1900, lia edzino Emma kajli havis du filojn kaj unu filinon. Dum la unuaj jaroj la familiovivis preskaŭ en malriĉeco. Burroughs ofte ŝanĝis la laborlokon.Lia vivstato pliboniĝis, kiam li 35-jara komencis verki porpopularaj fikcigazetoj. Lia unua publikigita verko estis Sub lalunoj de Marso, ekaperinta felietone en 1912. Samjare li eldonis lafaman Tarzan de la simioj, kaj jam en la posta jaro li povis fondipropran eldonejon. Komence de la 20-aj jaroj li verkis mezume triromanojn jare por povi pagi sian luksan vivstilon kaj por kompensisiajn malbonajn financajn investojn. Dum la 2-a mondmilito li laboriskiel militraportisto en la suda Pacifiko. Li mortis de kormalsano en1950.

Kvankam la literatura kritiko ofte taksas la verkojn de Burroughskrude verkitaj kaj ŝablonecaj—li ja mem diris iam al intervjuanto,ke li ne trompas sin pri la “beletraj” kvalitoj de sia verkaro—ilifacile ensorĉas legantojn per sia rapidmoveco kaj fantazipleno, kiunaklamis verkistoj kiel Ray Bradbury kaj Arthur C. Clarke. JaneGoodall, zoologino, kiu esploris la grandajn simiojn de Afriko,atribuis sian unuan junaĝan fascinon pri sia estonta esplortemo alla Tarzan-libroj. La “simiohomo” Tarzan efektive iĝis parto de lapopulara kulturo de la 20-a jarcento, kies maleston oni malfacilepovus imagi.

La leganto ne povas pretervidi en la verkoj de Burroughs elementojn,kiuj laŭ la hodiaŭa juĝo estas ne tre “politike ĝustaj” kaj fojerasismaj. Neblankuloj ne ĉiam, sed ofte rolas kiel maliculoj, lakolonianto-rolo de la blankuloj estas kvazaŭ memkompreneblaĵo, kajla prezentata rilato inter viroj kaj virinoj sekvas la normkomprenojnde antaŭ kelkaj generacioj. Burroughs plene dividis la regantanmondrigardon kaj la socitipajn antaŭjuĝojn de siaj usonajsamtempuloj—kaj tiuj antaŭjuĝoj estas multloke kvazaŭ palpeblajpor legantoj.

En la Pelucidaro-serio, al kiu apartenas Ĉe la koro de la Tero, lamaljuna sciencisto Abner Perry kaj juna akompananto, la romanherooDavid Innes, tratunelas la Teron 800 kilometrojn per unikaborveturilo ĝis la kava spaco en la mezo de la planedo. Tie ilirenkontas vivoformojn, kiuj formortis sur nia Tero antaŭ milionoj dajaroj, sed ankaŭ civilize ŝtonepokan homaron, sklavigitan dedrakosimilaj reptilioj, la potencaj maharoj, mastroj de la internamondo. Pelucidaron, la landon de eterna tagmezo, lumigas miniaturasuno, kiun la gravita forto tenas pendanta en la centro de lakavaĵo. La du novalvenintoj baldaŭ rekonas sian mision: alporti alla pelucidara homaro kulturon kaj civilizon, kaj liberigi ĝin elsubla maharoj, venigante ĝin al ĝia laŭrajta loko pinte de laspecioj.

ANTAŬPAROLO

Unue, bonvolu memori, ke mi ne supozas, ke vi kredos ĉi tiunhistorion. Do vi ne mirus pri lastatempa travivaĵo mia, en kiu,kirasite per naiva fido, mi senĝene rakontis ĝian esencon al membrode la Reĝa Geologia Societo okaze de mia lasta vojaĝo al Londono.

Certe ŝajnus al vi, kvazaŭ oni kaptis min ĉe tiel abomena krimokiel la ŝtelo de la Juveloj de la Krono el la Turo[1] aŭ lavenenado de la kafo de lia Moŝto la Reĝo.

La erudiciulo, al kiu mi konfidis, glaciiĝis antaŭ ol mi atingis laduonon—nur tio savis lin de eksplodiĝo—kaj miaj revoj pri honoramembreco en la Societo, oraj medaloj kaj niĉo en la Glorhaloforvaporiĝis en la maldensan, fridan aeron de lia arkta teniĝo.

Sed mi kredas la historion, kaj ankaŭ vi kredus, kaj ankaŭ laklerulo de la Reĝa Geologia Societo kredus, se vi ambaŭ povus aŭdiĝin el la buŝo de tiu viro, kiu rakontis ĝin al mi. Se vi estusvidinta, kiel mi, la fajron de veremo en tiuj grizaj okuloj,aŭdinta la tonon de sincero en tiu mallaŭta voĉo, sentinta lakortuŝecon—ankaŭ vi kredus. Vi ne bezonus la definitivan pruvon,kiun mi vidis: la bizaran ramforinko-similan beston, kiun likunportis el la interna mondo.

Mi trovis lin tute subite kaj ne malpli neatendite, ĉe la rando dela granda Sahara Dezerto. Li staris antaŭ kaprofela tendo meze deareto da daktilpalmoj ĉe eta oazo. Araba tendaro kun ok aŭ dektendoj staris proksime.

Mi estis en Afriko por ĉasi leonojn. Mia trupo konsistis el dek dudezertidoj; mi estis la sola “blankulo”. Dum ni proksimiĝis al lapunkto de verdaĵo, mi vidis la viron eliri el sia tendo kajscivoleme rigardadi al ni, ombrante siajn okulojn per levita mano.Ekvidinte min, li rapidis antaŭen por renkonti nin.

“Blankulo!” li ekkriis. “Laŭdon al la Sinjoro! Jam de horoj mi vinrigardas, esperante, sed ankaŭ dubante, ke ĉi-foje venas blankulo.Diru al mi la daton. Kiun jaron ni havas?”

Kaj kiam mi respondis, li ŝanceliĝis kvazaŭ batite rekte sur lavizaĝon, kaj li devis ekkapti la ledrimenon de mia piedingo por sinapogi.

“Ne povas esti!” li kriis post momento. “Ne povas esti! Diru, ke vimalpravas aŭ ke vi nur ŝercas.”

“Mi diras al vi la veron, mia amiko,” mi respondis. “Kial mi trompusaŭ provus trompi nekonaton pri tia banalaĵo kiel la dato?”

Dum longa tempo li staris silenta kaj kun klinita kapo.

“Dek jaroj!” li murmuris finfine. “Dek jaroj, kaj mi kredis, ke pasisapenaŭ pli ol unu!”

Dum tiu nokto li rakontis al mi sian historion—tiun, kiun mi kieleble plej fidele ripetas, laŭ mia memoro, al vi.

Subnoto

[1] la Turo de Londono.

1-a ĉapitro
AL LA ETERNAJ FAJROJ

Mi naskiĝis en Connecticut[2] antaŭ proksimume tridek jaroj. Mianomo estas David Innes. Mia patro estis riĉa minejposedanto. Limortis, kiam mi estis deknaŭjara. Laŭ lia testamento mi post laplenaĝiĝo ricevos lian tutan havaĵon, kondiĉe ke dum la antaŭajdu jaroj mi diligente dediĉu min al la heredota granda firmao.

Mi faris ĉion, kion mi kapablis, por plenumi la lastajn dezirojn demia patro—ne pro la heredaĵo, sed ĉar mi amis kaj honoris mianpatron. Ses monatojn mi laboregis en la minejo kaj en la kontoroj,ĉar mi volis ekkoni ĉiun detalon de la negoco.

Tiam Perry interesis min pri sia inventaĵo. Li estis maljunulo, kiudediĉis la plej longan parton el sia longa vivo al la perfektigo demeĥanika subtera borveturilo. Kiel distraĵon li studispaleontologion. Mi studis liajn planojn, aŭskultis liajnargumentojn, ekzamenis lian funkciantan prototipon—kaj, konvinkite,mi disponigis la necesajn monrimedojn por konstrui plenampleksan,praktikan borveturilon.

Mi ne klarigos nun la detalojn de ĝia konstruo; ĝi kuŝas en ladezerto, proksimume du mejlojn[3] for. Morgaŭ vi eble volos rajditien por vidi ĝin. Simple dirite, ĝi estas ŝtala cilindro centfutojn[4] longa, artikizita, por ke ĝi tordiĝu kaj turniĝu trasolida roko, se necese. Ĉe unu ekstremo estas potenca borilofunkciigita de motoro, kiu laŭ Perry produktas pli da potenco je lakuba colo[5] ol iu ajn alia motoro produktas je la kuba futo. Mimemoras liajn pretendojn, ke la motoro sola povus enorme riĉiginin—ni intencis publike konatigi la tutan aferon post la sukceso denia unua sekreta elprovo—sed Perry neniam revenis de tiu provavojaĝo, kaj mi revenis nur post dek jaroj.

Mi memoras la sortodecidan nokton, kvazaŭ ĝi estus la hieraŭa, enkiu ni intencis elprovi la praktikecon de tiu mirinda inventaĵo.Estis preskaŭ noktomeze, kiam ni iris al la alta turo, en kiu Perryestis konstruinta sian “feran talpon”, kiel li ŝatis nomi ĝin. Ĝiagranda nazo ripozis sur la nuda tero. Ni trapasis la pordojn de laekstera blendo, sekure fermis ilin, trapasis al la kajuto en lainterna cilindro, kiu entenis la regadmeĥanismon, kaj ŝaltis laelektrajn lampojn.

Perry rigardis al sia generatoro; al la grandaj rezervujoj, kiujtenis la vivdonajn ĥemiaĵojn, per kiuj li produktos freŝanaeron por anstataŭi tiun, kiun ni foruzos spirante; al siajmezurinstrumentoj, kiuj registros temperaturojn, rapidecon,distancon, kaj kiuj analizos la trapasatajn rokaĵojn.

Li provis la stirilon kaj superrigardis la fortajn dentradojn, kiujtransdonos mirindan rapidecon al la giganta borilo ĉe la nazo de liastranga veturilo.

Niaj seĝoj, en kiujn ni zonis nin, estis tiel fiksitaj surtransversaj stangoj, ke ni sidus ekvilibre, egale ĉu la maŝinoplugus vojon malsupren en la internaĵon de la Tero, ĉu ĝi moviĝushorizontale laŭlonge de granda karbvejno, aŭ ĉu ĝi suprenirusvertikale al la supraĵo.

Finfine ĉio pretis. Perry klinis sian kapon kaj preĝis. Dum momentoni silentis, kaj tiam la mano de la maljunulo ekkaptis laŝaltostangon. Eksonis timiga muĝego sub ni—la giganta framo tremiskaj vibris—aŭdiĝis ekbruego, kiam la mola grundo ekpasis tra lakavaĵo inter la interna kaj ekstera blendoj kaj deponiĝis malantaŭni. Ni ekiris!

La bruo estis surdiga. Estis terura sento. Dum plena minuto nek linek mi povis fari ion alian ol kroĉiĝi per la proverba malespero dedronanto al la teniloj de niaj balancantaj seĝoj. Tiam Perry ĵetisrigardon al la termometro.

“Aj!” li kriis, “ne povas esti—rapide! Kion montras ladistancometro?”

Tio kaj la rapidometro estis ĉe mia flanko de la kajuto, kaj dum miturniĝis por kontroli, mi povis vidi Perry murmuranta.

“Altiĝo je ses gradoj[6]—ne eblas!” kaj poste mi vidis lin timplenetiregi je la stirilo.

Kiam mi fine trovis la etan montrilon en la obskuro, mi ekkomprenisla videblan eksciton de Perry, kaj mia koro sinkis. Sed kiam miparolis, mi kaŝis la timon, kiu hantis min.

“Estos jam sepcent futoj, Perry,” mi diris, “antaŭ ol vi povos turniĝin horizontalen.”

“Vi devos helpi min, knabo,” li respondis, “ĉar mi mem ne povas eĉmoveti ĝin el la vertikala pozicio. Dio permesu, ke nia kuna fortecoestu egala al la tasko, ĉar alie ni certe pereos.”

Mi serpentumis al la flanko de la maljunulo, ne dubante, ke la grandarado tuj cedos al la potenco de miaj junaj kaj viglaj muskoloj. Kajmia kredo ne estis nura egoismo, ĉar miaj kamaradoj ĉiam trovismian korpon tre enviinda. Kaj ĝuste tial ĝi fortiĝis pli ol lanaturo intencis, ĉar mia komprenebla fiero pri mia granda fortecoigis min prizorgi kaj fortigi miajn muskolojn kaj korpon per ĉiuebla rimedo. Per boksado, futbalo kaj bazopilko mi trejnis min ek dela infaneco.

Do kun la plej granda memfido mi ekkaptis la grandan feran radrondon;sed kvankam mi uzis ĉiun uncon de mia forto, mia plej granda penoestis tiel senefika kiel tiu de Perry—la ilo tute ne moviĝis—lamalvarma kaj senesperiga teruraĵo, kiu tenis nin rekte sur la vojoal la morto!

Fine mi ĉesigis la senefikan lukton kaj sen parolo

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 22
Comments (0)
reload, if the code cannot be seen
Free online library ideabooks.net